ZATRUDNIANIE - POMAGANIE
Jak zatrudnić

Niepełnosprawny pracownik a BHP

// wiesz, że?

Pisząc o aspekcie BHP zatrudnienia osób z niepełnosprawnością należy zwrócić uwagę, że w większości sytuacji wymagania BHP związane z dostosowaniem stanowisk są identyczne jak w przypadku osób zdrowych.

Osoba z niepełnosprawnością w pracy – aspekt BHP

Są dwa główne akty prawne regulujące tę kwestię.

Pierwszym z nich jest Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2046). W art 5 ust 1 tej ustawy czytamy, że warunkiem zatrudnienia osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na otwartym rynku pracy, jest dostosowanie stanowisk pracy do potrzeb wynikających z niepełnosprawności lub zatrudnienia danej osoby w formie telepracy (ust 2).

Obecnie nie ma obowiązku, tak jak to było przed laty, dokonywać odbioru utworzonych stanowisk pracy przez Państwową Inspekcję Pracy, jednakże organ ten w dalszym ciągu może w trakcie kontroli nakazać dostosowanie stanowiska jeśli stwierdzi uchybienia w tym zakresie.

Nie tylko osoby ze znacznym i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności powinny mieć odpowiednio przystosowane stanowiska pracy.

Zgodnie z  § 48 Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 2003.169.1650) pracodawca zatrudniający pracowników niepełnosprawnych powinien zapewnić dostosowanie stanowisk pracy oraz dojść do nich do potrzeb i możliwości tych pracowników, wynikających ze zmniejszonej sprawności.

Zgodnie z § 5 załącznika nr 3, czytamy “pracodawca zatrudniający pracowników niepełnosprawnych powinien zapewnić dostosowanie urządzeń higieniczno- sanitarnych oraz dojść do nich do potrzeb i możliwości tych pracowników wynikających ze zmniejszonej sprawności, zgodnie z przepisami techniczno- budowlanymi”.

W dalszej części artykułu, postaram się wskazać najważniejsze aspekty techniczno-organizacyjne, których zastosowanie będzie zalecane do wprowadzenia w zakładzie pracy.

Wymagania techniczne

wejście

Do budynku powinno prowadzić swobodne dojście. Wskazuje się, że dla osób poruszających się na wózku, komfortowa przestrzeń manewrowa o wymiarach co najmniej 1,5m na 1,5m. Zadbajmy, by przed i za drzwiami prowadzącymi do pomieszczeń była zapewniona ta minimalna przestrzeń.

Tutaj należy też pamiętać, że próg w drzwiach wejściowych nie powinien być wyższy niż 2 cm, zaś w pomieszczeniu pracy co do zasady nie powinno się montować progów w przejściach.

Szerokość drzwi powinna wynosić minimum 90 cm i zaleca się niestosowania drzwi obrotowych.

korytarze

Standardowa szerokość przejścia jednokierunkowego wynosi 75 cm, zaś dwukierunkowego 1 metr. Jest to stanowczo za mało dla osoby niewidomej lub poruszającej się na wózku. Dlatego też zaleca się poszerzenie takich przejść do minimum 120 cm.

schody

Dostosowując schody należy pamiętać o dwóch podstawowych sprawach, które według mojej opinii, mogą też wpłynąć na bezpieczeństwo i komfort osób pełnosprawnych. Mianowicie są to

  • zaznaczenie jaskrawą farbą pierwszego i ostatniego schodka, choć generalnie zalecam zaznaczenie wszystkich schodków,
  • zmiany faktury powierzchni pierwszego i ostatniego schodka, w taki sposób, by była wyczuwalna pod podeszwą buta,
  • zamontowanie poręczy z obu stron na wysokości do 90 cm.

dźwigi osobowe

Dźwig osobowy, o ile jest konieczny powinien spełniać następujące wymagania:

  • drzwi do kabiny rozsuwane automatycznie o szerokości 90 cm w świetle przejścia (przejazdu),
  • minimalne wewnętrzne wymiary kabiny 110x130 cm,
  • kaseta dyspozycyjna na wysokości 90-120 cm,
  • wewnątrz kabiny poręcze na wysokości 85- 90 cm,
  • poziom podłogi kabiny dokładnie zsynchronizowany z poziomem podłogi, podestu, a szczelina między nimi nie szersza niż 2 cm,
  • oznaczenia akustyczne i dotykowe w kabinie dźwigu i na podeście.

mocowanie włączników światła, domofonów

Osoba poruszająca się na wózku lub o kulach, bardzo często ma problem z sięgnięciem do standardowo zamontowanych przełączników światła, domofonów itp.. Chcąc ułatwić tym osobom funkcjonowanie, należy obniżyć wysokość montażu do ok 120 cm.

toalety, pomieszczenia socjalne

Projektując takie pomieszczenia należy mieć na uwadze wytyczne dotyczące wolnej przestrzeni 1,5 m na 1,5 m oraz szerokość przejść minimum 90 cm.
Dodatkowo zaleca się pozostawienie obok ustępu przestrzeni o wymiarach minimum 95 cm szerokości, by osoba poruszająca się na wózku, mogła w sposób swobodny przesiąść się.
Konieczne jest też zamontowanie uchwytów na wysokości 75-85 cm.

sygnalizacja alarmowa i inna

Zatrudniając osoby o ograniczonej sprawności sensorycznej (wzrok, słuch) powinniśmy również zadbać o dostosowanie tylko sygnalizacji alarmowej, ale również każdej innej (głosowe komunikaty w windach, światło przy drzwiach informujące o dzwonku domofonu). Sygnalizacja alarmowa powinna być zarówno świetlna jak i dźwiękowa, ze wskazaniem rozwiązań, które będą kierowały osoby o ograniczonej zdolności sensorycznej do kolejnych przejść.

proces pracy

Co do zasady pracownik nie powinien sam przebywać w pomieszczeniu pracy, o ile nie wymaga tego sam proces technologiczny. W przypadku osób z niepełnosprawnością ruchową lub sensoryczną sytuacja, w której taka osoba pozostaje sama w pomieszczeniu pracy, jest w mojej ocenie sytuacją zagrażającą jej zdrowiu i/lub życiu.

// ważne

Ocenę, w jaki sposób dostosować stanowisko pracy dla potrzeb niepełnosprawności, należy przeprowadzić indywidualnie i wziąć pod uwagę indywidualne cechy każdej osoby. Pamiętać jednak należy o tym, by dokonując Oceny Ryzyka Zawodowego uwzględnić w jego opisie rodzaje i stopnie niepełnosprawności, oraz zastosowane elementy przystosowania stanowiska pracy, do potrzeb z nich wynikających.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *